Vereenigde Doopsgezinde Gemeente Haarlem - over ons
contact | links | sitemap | colofon | donaties
Frankestraat 24
2011 HV Haarlem
023 5321883
administratie@vdgh.nl

Van drie naar twee kerken

Doopsgezind Haarlem beschikte lange tijd over drie kerkgebouwen:
• Grote Vermaning, een schuilkerk met ingangen in de Grote Houtstraat, Peuzelaarsteeg en Frankestraat. Deze kerk bevat ook  stijlkamers zoals de dames- en heerenkamer.  Frankestraat 24, Haarlem
  kerkdienst: iedere zondag 10.30 uur (behalve de derde zondag, dan alleen in Kleine Vermaning)
• Mennokapel in Haarlem-Noord, Indischestraat 190, Haarlem
  nu geen diensten meer
• Kleine Vermaning in Heemstede, Postlaan 16, Heemstede
  kerkdienst: 1e en 3e zondag, 10.30 uur

In de zomer van 2016 is de Mennokapel verkocht aan de Gallenkampstichting. Dus toen waren er nog twee.

Achtergrondinformatie:
Grote Vermaning
De kerk van de Vereenigde Doopsgezinde gemeente Haarlem is gebouwd in 1683 in Hollands classicistische stijl. Het is een schuilkerk die niet vanaf de straat te zien mocht zijn. De kerk heeft in elke hoek een ingang. Oorspronkelijk waren deze kerkingangen slechts via twee smalle steegjes in de Peuzelaarsteeg te bereiken. In 1717 werd een poort gebouwd in de Frankestraat. Naarmate de 18e eeuw vorderde kregen de Doopsgezinden in Haarlem steeds meer aanzien en in 1757 vond een aantal welgestelde leden dat het tijd was voor een deftiger toegang. Zij bekostigden de bouw van een grote en voor Doperse begrippen opvallende poort in de Grote Houtstraat (nr. 43). Tegenwoordig is deze toegang in gebruik als expositieruimte DE GANG.

De inrichting van de kerk zelf is altijd eenvoudig en sober gebleven. Wie de architect is geweest is niet met zekerheid te zeggen. In het archief bevinden zich ontwerptekeningen uit 1682 die grote overeenkomsten vertonen met de architectuur van de kerk. De tekeningen worden toegeschreven aan de schilder Jan de Bray. De preekstoel dateert van 1891. De oorspronkelijke stoel bevond zich hoger en was bereikbaar met een draaitrap. Predikant Jeronimo de Vries had echter hoogtevrees en op zijn verzoek is de stoel vervangen door de huidige. De banken waren bestemd voor de mannelijke leden, de vrouwen zaten op de stoelen in het midden. In de banken aan weerszijden van de preekstoel zitten de kerkenraadsleden en oud-predikanten; op de twee galerijen zaten vroeger de kinderen van het Doopsgezinde weeshuis en armenhuis. In de twee 'wachthokjes' op de galerij zaten de binnenvaders van de huizen. Het huidige orgel is gebouwd door de orgelbouwers Ahrend en Brunzema en in 1968 geplaatst. Het werd in januari 1969 ingewijd met een orgelconcert door organist Wim Dalm. De elektrische kroonluchter is ontworpen door architect A.W. Weismann in 1912. Boven de galerijen hangen kleinere versies van de kroonluchter. In hetzelfde jaar werden de glas-in-loodramen met leliemotief geplaatst.

 

Kleine Vermaning
De Kleine Vermaning is als N.P.B. kerk in 1926 gebouwd en in 1996 aangekocht door doopsgezinden uit Haarlem. Na een flinke inwendige verbouwing o.a. van de kosterswoning is de kerk in 1997 weer in gebruik genomen.

Het gebouw is een zaalkerk, gebouwd door de architect H. Tuininga. Het pand bestaat uit een enkele bouwlaag onder een hoog zadeldak waarvan de noklijn haaks op de Postlaan is gericht met in de nok een kleine klokkenstoel. De zijgevels van de kerk worden geleed door uitgemetselde steunberen waardoor vier traveeën ontstaan. De travee nabij de Postlaan heeft in tegenstelling tot de overige traveeën geen verticale vensters, maar een deur en wordt door een lage topgevel afgesloten. De deur is een dubbele voordeur die aan de bovenzijde driehoekig is afgewerkt. De gevels zijn opgetrokken uit geelrode baksteen met gesintelde exemplaren en worden onderbroken door verticale vensterreeksen met deels figuratief glas-in-lood, voorstellende de vier evangelisten. Er is een vijfde raam met de voorstelling van Christus. Het geheel wordt overkapt door een samengesteld zadeldak en is met rode Hollandse pannen bedekt. De bouwstijl van de kerk is Amsterdamse School. De kerk is een Provinciaal Monument.

Het orgel van de Mennokapel is inmiddels overgebracht naar de Kleine Vermaning.